Çay ve Kafein

Kafein nedir?

İnsanlar kafeinli içeceklerden çok eskiden beri keyif alır. Kafein, dünyadaki en az yüz farklı bitkinin yapraklarında, tohumlarında veya meyvelerinde bulunan, metilksantinler adı verilen bir bileşik grubunun üyesi, doğal bir maddedir. En çok bilinen kafein kaynakları kahve, kakao, kola ve çaydır. Kafein baş ağrısı ve soğuk algınlığına iyi gelen ilaçların formülünde de bulunmaktadır.

Kafein ne kadar güvenlidir?

Günde en fazla 300mg kafein (altı kupa çay) üst sınır olarak kabul edilmekte olup, bunun üzeri, erişkin insanların büyük çoğunluğunda sağlığa zararlı etkiler yaratabilmektedir. Uzun süre kafein kullanımıyla kişide kafeine karşı tolerans geliştiği kabul edilmektedir.

Kafeinin etkileri nelerdir?
Kafein bir merkezi sinir sistemi uyarıcısıdır. Orta dereceli bir kafein alımı, beyinde faydalı anlamda hafif bir uyarıya neden olarak uyanıklığı, zihinsel konsantrasyonu ve performansı arttırır, yorgunluğu azaltır. Ne var ki yüksek miktarda alındığında kafein uykuyu etkileyebilir, sinirliliğe ve düzensiz kalp atışlarına neden olabilir. Kan basıncını yükseltebilir. Kafeinin hafif bir bronş açıcı etkisi vardır. B,r defada 300mg dan fazla alındığında idrar söktürücü etki gösterir. Kalp kasını uyarıcı etkisi vardır, ama orta dereceli kafein tüketimi kalp atımında düzensizliğe neden olmaz. Baş ağrılarına karşı kullanılan birçok ilacın formülünde kafein vardır, ama kronik baş ağrısı olanlar kafeinden kaçınmalıdır, çünkü bu durumda belirtilerde alevlenmeye yol açabilir.
Kafein alındıktan sonra 60-90 dakika içinde en yüksek plazma yoğunluğuna ulaşır. Kafein vücutta birikmez ve normalde alındıktan sonra 6-12 saat içinde idrarla atılır.
Düzenli kafein alan bir kişi, bu alımı kestiğinde baş ağrısı, huzursuzluk, yorgunluk gibi belirtiler oluşabilir. Bu etkiler genellikle geçicidir ve bir gün sonra kaybolur. Kafein alımını kesmek isteyen bunu kademeli olarak yapmalıdır.

Çayda kafein var mı?

Çayın tercih edilen bir içecek olmasının bir nedeni de içerdiği bazı maddelerdir. Alkoid madde olarak bilinen kafein, bunlardan biridir.
Siyah çayın işleme aşamasında kafein miktarı artar. Siyah çayın kafein miktarı, kuru madde yeşil çayın kafein miktarından daha yüksektir. En az kafein beyaz çayda bulunur.
Çayın insanlar üzerinde yorgunluk giderici, canlılık verici ektik, içerdiği kafeinle yakından ilgilidir. Bir bardak çayın kafein içeriği, özdeş miktardaki kahvenin içeriğinden yaklaşık %50 daha azdır. Kuru çay %15 oranında kafein içerir.
Demleme ile çayda bulunan kafeinin yaklaşık %80’i deme geçer. Buna göre beş altı bardak çar içen biri ortalama 300mg kafein alıyor demektir. Bu miktar İngiliz Eczacılık Kodeksi’nce kabul edilen (650mg saf kafein) günlük dozun yarsından azdır.
Kafein beyindeki kılcal damarların genişlemesine neden olur. Bu da kan hareketinin hızlanmasını, insanların canlılık kazanmasını ve yorgunluklarının azalmasını sağlar.
Kafeinin kolesterolü arttırıcı etkisi de olduğu söylenmektedir.

Yeni bir doğal güç – THEANİN
Çayın kafein içermesine rağmen neden kahve ile aynı derecede uyarıcı etki göstermediğini hep merak etmişimdir. Yanıt bilimseldir. Çat, theanin adı verilen çaya özel bir aminoasit içermektedir. Theanin, çayın rahatmatıcı melokülüdür.

Sakinleştirici etki

Araştırmacılar çayda bulunan theaninin kafeinin aşırı canlılık verici etkisini sakinleştirici etkisiyle dengelediğini bulmuşlardır. Bu durum stresin doğal panzehirinin çayda bulunması demektir!
Japonya’da theaninin bebek besinleri dışında bütün besinlerde kullanılmasına onay verilmiştir. Japonlar yumuşak içeceklerine ve sakızlarına rahatlatıcı amaçlı theanin katmaktadırlar.
Theaninin bu sakinleştirici etkisi plasebo değildir. Theanin ile beyindeki alfa dalgalarında artış olduğu bilinmektedir. Theanin etkisi sıcak bir banyo yapmak veya masaj yaptırmakla karşılaştırılmaktadır. Theanin, uyuşukluk ve uyku hali oluşturmaz. Ayrıca sakinleştirici ilaçlar gibi sürekli içildiğinde hafızaya veya zekaya da herhangi bir zarar vermez. Tam tersine öğrenme ve hatırlama yeteneğini geliştirir. Üzgün bir ruh halinde bile theanin konsantrasyonu ve düşünce odaklanmasını arttırır. Japonların hala dünyanın en uzun yaşayan insanları olduğunu unutmayın! Bu biraz da theaninin oluşturduğu huzurdan kaynaklanıyor olmalıdır.

Çay bir mucizedir – Prof. Dr. Osman Müftüoğlu

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !